ผู้รู้นีติศาสตร์ดีอย่างไร

๑. ปณฺฑิตกณฺฑ

๓. ผู้รู้นีติศาสตร์ดีอย่างไร

นีติ สาโร มนุสฺสานํ, มิตฺโต อาจริโยปิ จ;

มาตา ปิตา จ นีติมา, สุตวา คนฺถการโกฯ

“นีติศาสตร์ เป็นแก่นสารของมนุษย์ทั้งหลาย 

เป็นประดุจมิตร ครูอาจารย์ และมารดาบิดา,

ผู้มีนีติศาตร์ นับเป็นนักปราชญ์  อาจรจนาคัมภีร์ได้.“

(กวิทัปปณนีติ, หมวดบัณฑิต, ๓)

..

ศัพท์น่ารู้ :

นีติ (การนำไป, การแนะนำ, กฏ, ข้อบังคับ, ธรรมเนียม, ประเพณี) นีติ+สิ

สาโร (สาระ, แก่น) สาร+สิ

มนุสฺสานํ (ของมนุษย์ ท.) มนุสฺส+นํ

มิตฺโต (มิตร, เพื่อน) มิตฺต+สิ

อาจริโยปิ (แม้อาจารย์) อาจริโย+อปิ

จ (ด้วย, และ) นิบาตในอรรถสมุจจยะ (รวบรวมบท)

มาตา (แม่, มารดา) มาตุ+สิ

ปิตา (พ่อ, บิดา) ปิตุ+สิ

นีติมา (ผู้มีนีติ, ผู้รู้นีติศาสตร์) นีติวนฺตุ+สิ, วนฺตุ ปัจจัยในตทัสสัตถิตัทธิต.

สุตวา (ผู้มีสุตะ, ผู้มีความรู้, นักปราชญ์) สุตวนฺตุ+สิ

คนฺถการโก (ผู้กระทำคันถะ, เขียนหนังสือ, รจนาคัมภีร์) คนฺถ+การก > คนฺถการก+สิ

ว่าไปแล้วคาถาคล้ายกันกับคาถาที่ ๒ ในคัมภีร์โลกนีติ.

..