Montag, 14. Oktober 2019

ปัญหาและเฉลย(วิชาธรรม) นักธรรมชั้นโท ปี 2545


ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นโท
สอบในสนามหลวง
วันศุกร์ ที่ ๒๒ พฤศจิกายน พ.. ๒๕๔๕
------------------------------

. . ปฏิสันถาร คืออะไร ? มีอะไรบ้าง ?
. มีประโยชน์แก่ผู้ทำอย่างไรบ้าง ?
ตอบ:
. คือการต้อนรับแขกผู้มาถึงถิ่น ฯ มี ๒ อย่าง
) อามิสปฏิสันถาร ต้อนรับด้วยสิ่งของ
) ธัมมปฏิสันถาร ต้อนรับโดยธรรม ฯ
. อย่างนี้ คือ
) เป็นอุบายสร้างความสามัคคีและยึดเหนี่ยวน้ำใจกัน
) เป็นการรักษาไมตรีจิตระหว่างกันและกันให้มั่นคงยิ่งขึ้น ฯ


. . วิมุตติคืออะไร ? วิมุตติ ๒ อย่าง มีอะไรบ้าง ?
. วิมุตติ ๒ กับวิมุตติ ๕ จัดเป็นโลกิยะและโลกุตตระอย่างไร ?
ตอบ:

. คือความหลุดพ้น มี
) เจโตวิมุตติ ความหลุดพ้นด้วยอำนาจแห่งใจ
) ปัญญาวิมุตติ ความหลุดพ้นด้วยอำนาจแห่งปัญญา ฯ
. วิมุตติ ๒ เป็นโลกุตตระอย่างเดียว
ส่วนวิมุตติ ๕ เป็นได้ทั้งโลกิยะและโลกุตตระ ฯ


. . ความเห็นว่า "ถึงคราวเคราะห์ดีก็ดีเอง ถึงคราวเคราะห์ร้ายก็ร้ายเอง" อย่างนี้
เป็นทิฏฐิอะไร ? จงอธิบาย
. คติทางพระพุทธศาสนาต่างจากความเห็นนี้อย่างไร ?
ตอบ:
. เป็นอเหตุกทิฏฐิ คือเห็นว่า สิ่งทั้งหลายไม่มีเหตุปัจจัย คนเราจะได้ดีหรือได้ร้าย
ตามคราวเคราะห์ ถึงคราวจะดีก็ดีเอง ถึงคราวจะร้ายก็ร้ายเอง ไม่มีเหตุปัจจัยอื่น ฯ
. พระพุทธศาสนาถือว่าสังขตธรรมทั้งปวงเกิดแต่เหตุ ฯ


. . อาหารของสัตว์นรก และเปรต คืออะไร ?
. คนจำพวกไหนเปรียบเหมือนอสุรกาย ในอบาย ๔ ?
ตอบ:
. อาหารของสัตว์นรกคือกรรม ส่วนของเปรตคือกรรมและผลทานที่ญาติมิตร
ทำบุญอุทิศให้ ฯ
. คนลอบทำโจรกรรม หลอกลวงฉกชิงเอาทรัพย์ของผู้อื่น เปรียบเหมือนอสุรกาย ฯ


. . กุลมัจฉริยะ ตระหนี่ตระกูล คืออย่างไร ?
. ครูสอนศิษย์ ปิดบังอำพรางความรู้ ไม่บอกให้สิ้นเชิง จัดเข้าในมัจฉริยะข้อไหน ?
ตอบ:
. คือหวงแหนตระกูลไม่ยอมให้ตระกูลอื่นมาเกี่ยวดองด้วย ถ้าเป็นบรรพชิตก็
หวงอุปัฏฐาก ไม่พอใจให้ไปบำรุงภิกษุอื่น ฯ
. ธัมมมัจฉริยะ


. . ญาณ ๓ ที่เป็นไปในจตุราริยสัจ มีอะไรบ้าง ?
. ญาณ ๓ ที่เป็นไปในทุกขสมุทัยมีอธิบายอย่างไร ?
ตอบ:
. ) สัจจญาณ ปรีชาหยั่งรู้อริยสัจ
) กิจจญาณ ปรีชาหยั่งรู้กิจอันควรทำ
) กตญาณ ปรีชาหยั่งรู้กิจอันทำแล้ว ฯ
. ) ปรีชาหยั่งรู้ว่า นี้ทุกขสมุทัย จัดเป็นสัจจญาณ
) ปรีชาหยั่งรู้ว่า ทุกขสมุทัย เป็นสภาพที่ควรละเสีย จัดเป็นกิจจญาณ
) ปรีชาหยั่งรู้ว่า ทุกขสมุทัยที่ควรละๆ ได้แล้ว จัดเป็นกตญาณ ฯ


. . วิญญาณฐิติต่างจากสัตตาวาสอย่างไร ?
. สัญญาเวทยิตนิโรธกับนิโรธสมาบัติต่างกันหรือเหมือนกัน ?
ตอบ:
. ต่างกันอย่างนี้ ภูมิเป็นที่ตั้งแห่งวิญญาณเรียกว่า วิญญาณฐิติ
ภพเป็นที่อยู่แห่งสัตว์ เรียกว่า สัตตาวาส ฯ
. ต่างกันโดยพยัญชนะ โดยอรรถเป็นอย่างเดียวกัน คือท่านผู้เข้าถึงสมาบัติ
ชนิดนี้แล้วย่อมไม่มีสัญญาและเวทนา ฯ


. . ในพระพุทธคุณ บทว่า อรหํ ที่แปลว่า เป็นผู้หักกำแห่งสังสารจักรนั้น กำแห่ง
สังสารจักร ได้แก่อะไร ?
. พระพุทธคุณต่อไปนี้มีคำแปลว่าอย่างไร ?
) สุคโต
) อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ
ตอบ:
. ได้แก่อวิชชา ตัณหา อุปาทานและกรรม ฯ
. ) เป็นผู้เสด็จไปดีแล้ว
) เป็นสารถีแห่งบุรุษพึงฝึกได้ ไม่มีบุรุษอื่นยิ่งไปกว่า ฯ


. . ในกรรม ๑๒ กรรมที่ให้ผลตามลำดับ ได้แก่กรรมอะไรบ้าง ?
. อุปฆาตกกรรม มีอธิบายอย่างไร ?
ตอบ:
. ได้แก่
) ครุกรรม กรรมหนัก
) พหุลกรรม หรือ อาจิณณกรรม กรรมชิน
) อาสันนกรรม กรรมเมื่อจวนเจียน
) กตัตตากรรม กรรมสักว่าทำ ฯ
. อุปฆาตกกรรมเป็นกรรมที่แรง ซึ่งตรงกันข้ามกับชนกกรรม และอุปัตถัมภกกรรม
เข้าตัดรอนการให้ผลของกรรมสองอย่างนั้นให้ขาดไปเสียทีเดียว เช่น เกิดใน
ตระกูลสูงมั่งคั่ง แต่อายุสั้น เป็นต้น ฯ


๑๐. ๑๐. ในธุดงค์ ๑๓ นั้น ธุดงค์ที่ถือได้เฉพาะกาลมีอะไรบ้าง ?
๑๐. การถือธุดงค์ ย่อมสำเร็จด้วยอาการอย่างไร ?
ตอบ:
๑๐. ) รุกขมูลิกังคะ ถืออยู่โคนไม้เป็นวัตร
) อัพโภกาสิกังคะ ถืออยู่ในที่แจ้งๆ เป็นวัตร ฯ
๑๐. สำเร็จด้วยการสมาทาน คือด้วยอธิษฐานใจหรือแม้ด้วยเปล่งวาจา ฯ

ผู้ออกข้อสอบ
:
.
พระเทพมุนี
วัดปากน้ำ


.
พระราชปัญญาเมธี
วัดไตรมิตรวิทยาราม


.
พระศรีมงคลเมธี
วัดอาษาสงคราม จ.สมุทรปราการ
ตรวจ/ปรับปรุง
:
โดยสนามหลวงแผนกธรรม




Keine Kommentare: