Donnerstag, 7. Juli 2016

ปัญหาและเฉลย (วิชาธรรม) ธรรมศึกษาชั้นตรี ปี ๒๕๔๙

ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันศุกร์ ที่ ๑๐ พฤศจิกายน พ.. ๒๕๔๙
เวลา ๑๓.๐๐ น.
คำสั่ง : จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว แล้วกากบาทลงในช่องของข้อ
ที่ต้องการในกระดาษคำตอบ ให้เวลา ๕๐ นาที (๑๐๐ คะแนน)
-------------------------------
. ธรรมอะไร ทำให้เป็นคนรอบคอบ ?
. สติ สัมปชัญญะ
. หิริ โอตตัปปะ
. ขันติ โสรัจจะ
. วิจารณญาณ


. ขาดธรรมอะไร แม้มีชีวิตอยู่ก็ชื่อว่าตาย ?
. สติ
. สัมปชัญญะ
. หิริ
. โอตตัปปะ

Freitag, 24. Juni 2016

อภิธานปฺปทีปิกา ๓. สามญฺญกณฺฑ


๓.๑. วิเสสฺยาธีนวคฺค
๖๙๑.
วิเสสฺยาธีน สํกิณฺณา-, เนกตฺเถหฺยพฺยเยหิ จ;
สา’งฺโค’ปางฺเคหิ กถฺยนฺเต, กณฺเฑ วคฺคา อิหกฺกมาฯ
๖๙๒.
คุณทพฺพกฺริยาสทฺทา, สิยุํ สพฺเพ วิเสสนา;
วิเสสฺยาธีนภาเวน, วิเสสฺยสมลิงฺคิโนฯ
๖๙๓.
โสภนํ รุจิรํ สาธุ, มนุญฺญํ จารุ สุนฺทรํ;
วคฺคุ มโนรมํ กนฺตํ, หารี มญฺชุ จ เปสลํฯ
๖๙๔.
ภทฺทํ วามญฺจ กลฺยาณํ, มนาปํ ลทฺธกํ สุภํ;
อุตฺตโม ปวโร เชฏฺโฐ, ปมุขา’นุตฺตโร วโรฯ

Sonntag, 19. Juni 2016

ธมฺมปทคาถา (๒๖) พฺราหฺมณวคฺโค


ธมฺมปทคาถาย ฉพฺพีสติโม พฺราหฺมณวคฺโค

๓๘๓. ฉินฺท โสตํ ปรกฺกมฺม, กาเม ปนูท พฺราหฺมณ;
      สงฺขารานํ ขยํ ญตฺวา, อกตญฺญูสิ พฺราหฺมณฯ

๓๘๔. ยทา ทฺวเยสุ ธมฺเมสุ, ปารคู โหติ พฺราหฺมโณ;
      อถสฺส สพฺเพ สํโยคา, อตฺถํ คจฺฉนฺติ ชานโตฯ

๓๘๕. ยสฺส ปารํ อปารํ วา, ปาราปารํ น วิชฺชติ;
      วีตทฺทรํ วิสญฺญุตฺตํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ

๓๘๖. ฌายึ วิรชมาสีนํ, กตกิจฺจํ อนาสวํ;
       อุตฺตมตฺถํ อนุปฺปตฺตํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ

๓๘๗. ทิวา ตปติ อาทิจฺโจ, รตฺติมาภาติ จนฺทิมา;
       สนฺนทฺโธ ขตฺติโย ตปติ, ฌายี ตปติ พฺราหฺมโณ;
       อถ สพฺพมโหรตฺตึ, พุทฺโธ ตปติ เตชสาฯ

๓๘๘. พาหิตปาโป หิ พฺราหฺมโณ, สมจริยา สมโณติ วุจฺจติ;
       ปพฺพาชยมตฺตโน มลํ, ตสฺมา ปพฺพชิโตติ วุจฺจติฯ

Samstag, 18. Juni 2016

ธมฺมปทคาถา (๒๕) ภิกฺขุวคฺโค


      ธมฺมปทคาถาย ปญฺจวีสติโม ภิกฺขุวคฺโค

๓๖๐. จกฺขุนา สํวโร สาธุ, สาธุ โสเตน สํวโร;
         ฆาเนน สํวโร สาธุ, สาธุ ชิวฺหาย สํวโรฯ

๓๖๑. กาเยน สํวโร สาธุ, สาธุ วาจาย สํวโร;
        มนสา สํวโร สาธุ, สาธุ สพฺพตฺถ สํวโร;
        สพฺพตฺถ สํวุโต ภิกฺขุ, สพฺพทุกฺขา ปมุจฺจติฯ

๓๖๒. หตฺถสญฺญโต ปาทสญฺญโต, วาจาย สญฺญโต สญฺญตตฺตโม;
        อชฺฌตฺตรโต สมาหิโต, เอโก สนฺตุสิโต ตมาหุ ภิกฺขุฯ

        (หตฺถสํยโต ปาทสํยโต, วาจาสํยโต สํยตุตฺตโม;
         อชฺชตฺตรโต สมาหิโต, เอโก สนฺตุสิโต ตมาหุ ภิกฺขุํฯ : ฉัฏฐสังคายนา)

๓๖๓. โย มุขสญฺญโต ภิกฺขุ, มนฺตภาณี อนุทฺธโต;
         อตฺถํ ธมฺมญฺจ ทีเปติ, มธุรํ ตสฺส ภาสิตํฯ

๓๖๔. ธมฺมาราโม ธมฺมรโต, ธมฺมํ อนุวิจินฺตยํ;
        ธมฺมํ อนุสฺสรํ ภิกฺขุ, สทฺธมฺมา น ปริหายติฯ

Freitag, 17. Juni 2016

ธมฺมปทคาถา (๒๔) ตณฺหาวคฺโค


      ธมฺมปทคาถาย จตุวีสติโม ตณฺหาวคฺโค


๓๓๔. มนุชสฺส ปมตฺตจาริโน, ตณฺหา วฑฺฒติ มาลุวา วิย;
      โส ปลวตี หุราหุรํ, ผลมิจฺฉํว วนสฺมึ วานโรฯ

๓๓๕. ยํ เอสา สหตี ชมฺมี, ตณฺหา โลเก วิสตฺติกา;
      โสกา ตสฺส ปวฑฺฒนฺติ, อภิวฑฺฒํว พีรณํฯ

๓๓๖. โย เจ ตํ สหตี ชมฺมึ, ตณฺหํ โลเก ทุรจฺจยํ;
      โสกา ตมฺหา ปปตนฺติ, อุทพินฺทุว โปกฺขราฯ

๓๓๗. ตํ โว วทามิ ภทฺทํ โว, ยาวนฺเตตฺถ สมาคตา;
       ตณฺหาย มูลํ ขณถ, อุสีรตฺโถว พีรณํ;
       มา โว นฬํว โสโตว, มาโร ภญฺชิ ปุนปฺปุนํฯ

๓๓๘. ยถาปิ มูเล อนุปทฺทเว ทฬฺเห, ฉินฺโนปิ รุกฺโข ปุนเรว รูหติ;
       เอวมฺปิ ตณฺหานุสเย อนูหเต, นิพฺพตฺตติ ทุกฺขมิทํ ปุนปฺปุนํฯ

๓๓๙. ยสฺส ฉตฺตึสตี โสตา, มนาปสฺสวนา ภุสา;
      วาหา วหนฺติ ทุทฺทิฏฺฐึ, สงฺกปฺปา ราคนิสฺสิตาฯ

Donnerstag, 16. Juni 2016

ธมฺมปทคาถา (๒๓) นาควคฺโค


      ธมฺมปทคาถาย เตวีสติโม นาควคฺโค

๓๒๐. อหํ นาโคว สงฺคาเม, จาปาโต ปติตํ สรํ;
      อติวากฺยํ ติติกฺขิสฺสํ, ทุสฺสีโล หิ พหุชฺชโนฯ

๓๒๑. ทนฺตํ นยนฺติ สมิตึ, ทนฺตํ ราชาภิรูหติ;
       ทนฺโต เสฏฺโฐ มนุสฺเสสุ, โยติวากฺยํ ติติกฺขติฯ

๓๒๒. วรมสฺสตรา ทนฺตา, อาชานียา จ สินฺธวา;
       กุญฺชรา จ มหานาคา, อตฺตทนฺโต ตโต วรํฯ

๓๒๓. น หิ เอเตหิ ยาเนหิ, คจฺเฉยฺย อคตํ ทิสํ;
       ยถาตฺตนา สุทนฺเตน, ทนฺโต ทนฺเตน คจฺฉติฯ

๓๒๔. ธนปาลโก นาม กุญฺชโร, กฏุกปฺปเภทโน ทุนฺนิวารโย;
      พทฺโธ กพลํ น ภุญฺชติ, สุมรติ นาควนสฺส กุญฺชโรฯ

๓๒๕. มิทฺธี ยทา โหติ มหคฺฆโส จ, นิทฺทายิตา สมฺปริวตฺตสายี;
       มหาวราโหว นิวาปปุฏฺโฐ, ปุนปฺปุนํ คพฺภมุเปติ มนฺโทฯ

Mittwoch, 15. Juni 2016

ธมฺมปทคาถา (๒๒) นิรยวคฺโค


      ธมฺมปทคาถาย ทฺวาวีสติโม นิรยวคฺโค

๓๐๖. อภูตวาที นิรยํ อุเปติ, โย วาปิ กตฺวา น กโรมีติ จาห;
      อุโภปิ เต เปจฺจ สมา ภวนฺติ, นิหีนกมฺมา มนุชา ปรตฺถฯ

๓๐๗. กาสาวกณฺฐา พหโว, ปาปธมฺมา อสญฺญตา;
       ปาปา ปาเปหิ กมฺเมหิ, นิรยนฺเต อุปปชฺชเรฯ

๓๐๘. เสยฺโย อโยคุโฬ ภุตฺโต, ตตฺโต อคฺคิสิขูปโม;
      ยญฺเจ ภุญฺเชยฺย ทุสฺสีโล, รฏฺฐปิณฺฑํ อสญฺญโตฯ

๓๐๙. จตฺตาริ ฐานานิ นโร ปมตฺโต, อาปชฺชตี ปรทารูปเสวี;
       อปุญฺญลาภํ น นิกามเสยฺยํ, นินฺทํ ตติยํ นิรยํ จตุตฺถํฯ

๓๑๐. อปุญฺญลาโภ จ คตี จ ปาปิกา, ภีตสฺส ภีตาย รตี จ โถกิกา;
      ราชา จ ทณฺฑํ ครุกํ ปเณติ, ตสฺมา นโร ปรทารํ น เสเวฯ

๓๑๑. กุโส ยถา ทุคฺคหิโต, หตฺถเมวานุกนฺตติ;
      สามญฺญํ ทุปฺปรามฏฺฐํ, นิรยายูปกฑฺฒติฯ

Dienstag, 14. Juni 2016

ธมฺมปทคาถา (๒๑) ปกิณฺณกวคฺโค


     ธมฺมปทคาถาย เอกวีสติโม ปกิณฺณกวคฺโค

๒๙๐. มตฺตาสุขปริจฺจาคา, ปสฺเส เจ วิปุลํ สุขํ;
      จเช มตฺตาสุขํ ธีโร, สมฺปสฺสํ วิปุลํ สุขํฯ

๒๙๑. ปรทุกฺขูปธาเนน, อตฺตโน สุขมิจฺฉติ;
       เวรสํสคฺคสํสฏฺโฐ, เวรา โส น ปริมุจฺจติฯ

๒๙๒. ยญฺหิ กิจฺจํ ตทปวิทฺธํ, อกิจฺจํ ปน กรียติ;
       อุนฺนฬานํ ปมตฺตานํ, เตสํ วฑฺฒนฺติ อาสวาฯ

๒๙๓. เยสญฺจ สุสมารทฺธา, นิจฺจํ กายคตา สติ;
       อกิจฺจนฺเต น เสวนฺติ, กิจฺเจ สาตจฺจการิโน;
       สตานํ สมฺปชานานํ, อตฺถํ คจฺฉนฺติ อาสวาฯ

๒๙๔. มาตรํ ปิตรํ หนฺตฺวา, ราชาโน เทฺว จ ขตฺติเย;
       รฏฺฐํ สานุจรํ หนฺตฺวา, อนีโฆ ยาติ พฺราหฺมโณฯ

๒๙๕. มาตรํ ปิตรํ หนฺตฺวา, ราชาโน เทฺว จ โสตฺถิเย;
       เวยฺยคฺฆปญฺจมํ หนฺตฺวา, อนีโฆ ยาติ พฺราหฺมโณฯ

Montag, 13. Juni 2016

ธมฺมปทคาถา (๒๐) มคฺควคฺโค


      ธมฺมปทคาถาย วีสติโม มคฺควคฺโค

๒๗๓. มคฺคานฏฺฐงฺคิโก เสฏฺโฐ, สจฺจานํ จตุโร ปทา;
       วิราโค เสฏฺโฐ ธมฺมานํ, ทิปทานญฺจ จกฺขุมาฯ

๒๗๔. เอเสว มคฺโค นตฺถญฺโญ, ทสฺสนสฺส วิสุทฺธิยา;
       เอตญฺหิ ตุเมฺห ปฏิปชฺชถ, มารเสนปฺปโมหนํฯ

๒๗๕. เอตญฺหิ ตุเมฺห ปฏิปนฺนา, ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสถ;
       อกฺขาโต โว มยา มคฺโค, อญฺญาย สลฺลกนฺตนํฯ

๒๗๖. ตุเมฺหหิ กิจฺจํ อาตปฺปํ, อกฺขาตาโร ตถาคตา;
       ปฏิปนฺนา ปโมกฺขนฺติ, ฌายิโน มารพนฺธนาฯ

๒๗๗. สพฺเพ สงฺขารา อนิจฺจาติ, ยทา ปญฺญาย ปสฺสติ;
       อถ นิพฺพินฺทติ ทุกฺเข, เอส มคฺโค วิสุทฺธิยาฯ

๒๗๘. สพฺเพ สงฺขารา ทุกฺขาติ, ยทา ปญฺญาย ปสฺสติ;
       อถ นิพฺพินฺทติ ทุกฺเข, เอส มคฺโค วิสุทฺธิยาฯ

Sonntag, 12. Juni 2016

ธมฺมปทคาถา (๑๙) ธมฺมฏฺฐวคฺโค


     ธมฺมปทคาถาย เอกูนวีสติโม ธมฺมฏฺฐวคฺโค

๒๕๖. น เตน โหติ ธมฺมฏฺโฐ, เยนตฺถํ สหสา นเย;
     โย จ อตฺถํ อนตฺถญฺจ, อุโภ นิจฺเฉยฺย ปณฺฑิโตฯ

๒๕๗. อสาหเสน ธมฺเมน, สเมน นยตี ปเร;
       ธมฺมสฺส คุตฺโต เมธาวี, ธมฺมฏฺโฐติ ปวุจฺจติฯ

๒๕๘. น เตน ปณฺฑิโต โหติ, ยาวตา พหุ ภาสติ;
      เขมี อเวรี อภโย, ปณฺฑิโตติ ปวุจฺจติฯ

๒๕๙. น ตาวตา ธมฺมธโร, ยาวตา พหุ ภาสติ;
      โย จ อปฺปมฺปิ สุตฺวาน, ธมฺมํ กาเยน ปสฺสติ;
      ส เว ธมฺมธโร โหติ, โย ธมฺมํ นปฺปมชฺชติฯ

๒๖๐. น เตน เถโร โหติ, เยนสฺส ปลิตํสิโร;
      ปริปกฺโก วโย ตสฺส, โมฆชิณฺโณติ วุจฺจติฯ

๒๖๑. ยมฺหิ สจฺจญฺจ ธมฺโม จ, อหึสา สญฺญโม ทโม;
      ส เว วนฺตมโล ธีโร, โส เถโรติ ปวุจฺจติฯ